Oluşturulan forum yanıtları
-
Yazılar
-
UTANMAK
Utanmak kelimesinin orjinali “odanmak”tir.
Od eski turkcede ateş demektir.
Utanan kisilerin yuzleri ateslenip kizardigindan bu sekide isimlendirmisler.EK
Özel’den bir arkadaş bana tashih bilgisi gönderdi. Kendisine teşekkür ediyorum. Konunun farklı vechesinin de görülmesi ve kelimelerimizin etimolojisinin ne kadar zengin olduğunun anlaşılması için onun yorumunu/eleştirisini de ekliyorum.Maalesef yanlış bilgi. Utanmak sözünün kökeni uv- dur, uvut; utanmak, haya demektir. Anadolu Türkçesinde ‘v’ sesinin zamanla aradan kalkması ile ut- olarak söylene ve yazılagelmiştir. Kutadgu Bilig’de uvut, uvutluğ, uvutsuzluk şeklinde sıkça geçer. Bugün kullandığımız ufalamak, ufaklık, ovalamak vb kelimelerde aynı uv- köküne dayanır. Oysa ‘odanmak’ sözcüğü uyanmak anlamına gelir. Tükçede d/y dönüşümü sık rastlanan bir durumdur. Teyid için İ. Z. Eyüboğlu, ve T. Gülensoy etimolojik sözlüklere ve Kutadgu Bilig aktarımlarına bakılabilir.
Bu vesile ile İbrahim Halil Er beyefendinin sayfasına göz gezdirdim. Türkçe ile ilgilendiğini görüyorum fakat üzülerek belirtmeliyim ki kulaktan dolma bilgilerle paylaşımlar yapılmış. Misal vermek gerekirse ‘örnek’ kelimesinin Ermenice kökenli olduğunu söylüyor ki tamamen yanlış. Örnek sözü Kıpçak, Başkurt, Özbek, Kırım Tatar, Yeni Uygur ve diğer Türk lehçelerinde hala yaşamaktadır. R.R Arat ve Abdülkadir İnan gibi bilim adamları bu sözcüğün Türkçe olduklarını bilimsel olarak kanıtlamışlardır. Kuru bir Türkçecilik yapmak hevesinde değiliz, mesela irfan, edep ve haya gibi kelimelerde hangi dilden geldiğine bakılmaksızın bana göre bugün Türkçe kelimelerdir. Fakat kelimenin kökeni hakkında bilgi sunmak başka bir şey. Neyse maksadım İbrahim bey’i tahfif etmek değil, aksine dilimizle ilgilenmesini çok sevindirici buluyorum. Sadece kaynaklarını yeniden gözden geçirmesini tavsiye edebilirim. ihe-Saçlarımı koklarken ne mırıldanıyorsun öyle, dedi kadın.
-Eskiler gülü koklarken kelime-i şehadet getirirlermiş, dedi adam.
-Öyle adam kaldı mı? dedi kadın
-Öyle adam bırakmadınız ki dedi erkekDEVLET İÇİN EVLAT FEDA EDİLECEK Mİ?
Osmanlı Padişahları devletin selameti için evlatlarının ölümünü onaylamaktan çekinmediler.
Kanuni, sevgili oğlunun “Baba” çığlıklarını perdenin ardından dinleyerek ölümüne seyirci kaldı.
Bütün bunlardan bize bir ders çıkmayacak mı?
Devlet ve millet için bu fedakarlık tekrar gösterilebilecek mi?
Yaşayıp göreceğiz…ANADOLU
Anadolu kelimesi Yunancadır. Yunanca “ANATOLİA” Kelimesinin bozulmuş ve Türkçeleşmiş halidir. Anlamı “Güneşin doğduğu yer”dir.
Yani o meşhur “Ana doldur” hikayesi bir efsanedir…
Bu hikaye bir efsane de olsa, Türklerin geldikleri topraklarla hemen uyum sağladıkları, eski isimleri kaldırmak yerine kendilerine uyarladıklarını göstermesi açısından da güzel bir örnek olmuştur.Hadisi şerifte şöyle buyuruyor.
“Bir gün gelecek (kafir) milletler sizin başınıza oburların yemek çanağına üşüştükleri gibi üşüşecekler.
(Orada bulunanlar) dediler ki;
O gün biz az olacağımız için mi böyle olacak ya Rasulallah?
Rasulullah (sav) dedi ki;
Hayır o gün siz çok olacaksınız, lakin siz selin üzerinde sürünüp giden çer çöp gibi olacaksınız. Zira Allah heybetinizi (korkunuzu) düşmanlarınızın kalbinden çekip alacak ve sizin kalbinize ‘vehen’ yerleştirecek.
Dedikler ki;
Vehen nedir ya Rasullallah?
Rasulullah (sav) dedi ki;
Dünya sevgisi ve ölümü kerih görmek (ölüm korkusu).
(Ebu Davud)SİYASET
Arapça kökenlidir. Anlamı ise; seyislik, at bakıcılığı yapmak demektir.
Zamanla devlet yönetme sanatı anlamı kazanmıştır 🙂Kelimelerin Kökenleri 13
KAYINPEDER-KAYNANA -KAYINBIRADER
Kelimesinin aslı “Kayyum”dur. Yani asilin yerine geçen, vekil demektir. Kaynana-Kayyum Ana yani öz ananın yerine geçen, Kayınpeder-Kayyum Peder, Kayınbirader-Kayyum Birader gibi… Bu arada kaim den geldigi de osmanlica sozluklerde gecmektedir. O da yerine gecen anlamindadir. iheKelimelerin Kökenleri 3
ABUR-CUBUR
Türkçe sözlükler anlamsız ve manası bilinmeyen olarak tanımlarken,(besin değeri, tadı vb. düşünülmeksizin, zamanlı zamansız ve rasgele yenilen şeyler. ipe sapa gelmez, anlamsız şey. Yararı gözetilmeksizin rastgele yenilen şeyler )Ermeni dil bilimcileri kelimenin Ermenice olduğunu ve oradan Türkçe’ye geçtiğini söyler. Ermenice’de “ÇORBA” “YEMEK” “SULU YEMEK” anlamına gelmektedir.
Fakat kelimelerin etimolojik kökenlerine inilmeden salt karşılığı verildiğinde bu kelimenin başka bir dilden alındığı olasılığını akla getirmektedir. O halde Ermenice’ye de başka dilden geçmiş olabilir.
Ermenice, Farsça ile aynı kökenden geldiğinden, kelimenin etimolojisini Farçsa’da aramamız icab etmektedir.
Farsçaya baktığımızda ve kelimeyi köklerine ayırdığımızda karşımızda şöyle bir kelime çıkmaktadır.
Ab-ur
Peki ab-ur’un bir anlamı var mı?
Bildiğimiz gibi Ab, Farsça’da su demektir. Tıpkı Ab-dest gibi…
O halde Ab kelimesinin karşılığını bulduk SUPeki Ur ne anlama gelir?
Doğrudan urun anlamı yok. Fakat su ile birlikte zikredildiğine göre suyu tamamlayan bir şey olmalıdır. O halde ona yakın olan kelimelere bakmak lazım.
Burada karşımızda hur, hor kelimesi çıkıyor. Bu da amacımıza hizmet ediyor. Çünkü hor, hur yemek/içmek anlamına gelir ve su da içilen/yenilen bir şey olduğundan ur ekinin, hur’un bozulmuş hali olduğunu anlıyoruz.
Yani Ab=Su, Ur=yemek/içmek
Böylece Abur’un anlamını bulduk su içmek. Bu da Ermenice’deki Çorba karşılığının pek anlamsız olmadığını gösteriyor.
Mehmet Kanar’ın Farça sözlüğünde Ab-hord olarak geçmekte olup su içen, azık anlamında manalandırılmıştır.Peki CUBUR NE ANLAMA GELİYOR.
Ur’un anlamını daha önce anlattık, hur’dan geldiğini söyledik.
O halde CUB’un anlamına bakalım…
Cub, farsça’da ince dal anlamına geldiği gibi, yararsız, pis, ufak tefek şey karşılığında da kullanılır.
Mehmet Kanar’ın Farsça sözlüğünde ise; ağaç, odun, sopa, değnek, asa, baston, tahta anlamına geldiği belirtilmiştir.
Zaten Çöp kelimesi de Farsçadaki Cub, Çub kelimesinden gelmektedir.
O halde kelimeyi toparlarsak
Cub=yararsız pis şey, ince dal..
Ur= hur= yemek
Yani Cub-Ur= pis yararsız ufak tefek şeyleri yemek anlamına gelir.
Abur cubur kelimesi = yararsız, faydasız, ufak tefek ve pis şeyler yemek / içmek anlamına geldiğini bulduk.
Not:
Kimileri böyle abur cubur konularla niye ilgileniyorsun diye düşünebilir 🙂 Haklılar…
Ben de dinlenmek için böyle şeylerle konuşuyorum.
Siyaset ve dış politika konuştuğum zaman taşlanıyorum, en iyisi abur cubur konular… 🙂EK
Hz. Ömer bir gün Mescid-i Nebevi’de konuşma yapıyor. Bir bakıyor ki ashap dinlemiyor. O da konuyu değiştiriyor ve Medine’deki hurmalara, hurma yetiştiriciliğine getiriyor. Medine halkının başlıca geçim kaynağı hurmacılık olduğundan hepsi aralarındaki konuşmayı kesip halifeyi can kulağıyla dinlemeye başlıyorlar 🙂
Halife ashabın ilgisini üzerine çektikten sonra yavaşça asıl konuya dönüyor 🙂 iheCAMBAZ
Farsça kökenlidir. Kelimenin aslı Canbaz’dır.
Baz, Farsça’da oyun demektir. Can-baz birleştiğinde verdiği anlam kendi canıyla oyun oynayan kişi demektir.Amerika’nın Kurucusu George Washington’un Kızılderelilere Soykırımı Amerika’nın, Kızılderililere karşı soykırımında önemli yer almıştır.
Tümgeneral John Sullivan’a, 1779 yılında Iroquoilora saldırıp, ‘Yöredeki bütün yerleşim yerleri tamamen harabeye dönene kadar, barış amaçlı hiçbir görüşme önerisini dinlememe’ emri verdi.
Sullivan emredildiği gibi yaptı ve ilk raporunda açıkladığı gibi, yerlilerin ‘geçimlerini sağlayan her şeyi yıkıp, yok ettiğini, vahşi hayvanlar gibi avlandığını’ bildirdi.
Yapılan vahşet Washington tarafından da onaylanmıştır. Washington 1783’te Şunları söylemiştir; ‘Kızılderililer, Beyazlardan toplu yıkımdan başka bir şey görmeyi hak etmeyen vahşi hayvanlardır. Kurtlardan pek farkı yoktur, en sonunda her ikisi de, biçim olarak farklı olsalar da av hayvanlarıdır.’MASA
Latince Mensa kökeninden gelmektedir. Fakat bize İtalya üzerinden geçtiğinden çoğu kaynaklarda İtalyan kökenli olduğu bilgisi yanlışlıkla verilmektedir. Osmanlılar, Masa’yı İtalya’dan aldıklarından beraberinde onun adını da almış bulundular.Bir arkadas ev halkindan dert yaniyor.
_ Hocam, gecen bizim oglana “Allah sana anan gibi bir hanim nasip etsin” dedim.
_ eeee
_ hanim hemen kizdi. “Ogluma beddua etme. Allah korusun” dedi.
_ 😃HANIM
Hanım kelimesi eski Türkçedir. Her ne kadar Kraliçe diye yaygınlık kazansa da, kelimenin doğuşu şu hikaye’ye dayanır.
Rivayete göre Cengiz Han, kendisine bağlı Hanları (Hükümdarları) toplamış ve onlara ben Hanlar Hanıyım. Sizin Han’ınızım. Sağ tarafından bulunan eşini tanıtırken d; o da benim Han’ım demiştir.
Yani ben nasıl sizin hükümdarınız isem o da benim demeye getirmiştir. Böylece sözlüklerimiz yeni bir kelime kazanmış oldular. 🙂
Kadın kelimesinin Hanım’ın bozulmuş şekli olduğu söylenmektedir. Khatun gibi…ihe
